
Soğuk Savaş sonrası Arktik bölgesi, uzun yıllar daha çok çevresel meseleler ile anılırken 2020’lerin ortalarından itibaren büyük güçlerin rekabet içinde olduğu bir bölge haline geldi. İklim değişikliği tehditi altında bölgedeki deniz yollarının daha uzun süre açık kalması, mineral, gaz ve petrol gibi zengin doğal kaynaklarının keşif ihtimali ve bölgenin stratejik konumu küresel siyaseti son dönemlerde kızıştırmakta ve merkeze taşımaktadır. Bu bağlamda ABD, Rusya ve Çin başta olmak üzere birçok devletin artan ilgisi ve varlığı, bölgeyi yeni bir “güvenlik yarışı”na dönüştürdü.[1]
Başkan Trump’ın Ocak 2026’da Davos’ta gerçekleştirilen Dünya Ekonomik Forumu’nda (WEF) yaptığı açıklamaları, yönetime gelişinden bu yana Grönland’a karşı duyduğu stratejik ilginin somut bir politika baskısına dönüşmüş ve diplomatik açıdan tartışmalı hale gelmiştir. Rusya’nın son yıllarda bölgede artan askeri gücü ve Çin’in kendisini “Yakın Arktik Devleti” (Near-Arctic State) ilan ederek arttırdığı ekonomik yatırımları ABD açısından Grönland’ın stratejik konumunu daha önemli hale getirmiştir.[2] Grönland, özellikle ABD’nin balistik füze erken uyarı ağının bulunduğu kritik bölgelerden biridir. Bu nedenle Trump’ın bölgeyi “ABD güvenliğinin uzantısı” olarak konumlandırdığı, bu doğrultuda son açıklamalarının ABD iç politikasındaki “sert güvenlikçi” söylemle uyumlu bir hamle olduğu aşikârdır. Washington’daki Arktik siyaseti, Pentagon’un yıllardır vurguladığı stratejik boşluk algısıyla şekillenmektedir. Trump ise sert söylemleriyle ve tarife tehditleriyle bu boşluğu doldurma girişiminde bulunsa da, bu yaklaşımı Danimarka, NATO ve bölgesel aktörlerle diplomatik gerilim yaratmıştır. Trump’ın Davos’taki son açıklamaları, tehditlerini geri çektiğini, Grönland meselesini güvenlik bağlamında gündeme getirirken “askerî güç kullanmayacağını”, bunun yerine NATO çatısı altında bir “çerçeve anlaşma” üzerinde uzlaştığını gösteriyor.[3]
Genel olarak bakıldığında Arktik’te büyük güçler arasında uzun süredir devam eden rekabet, yapılan son açıklamalarla farklı bir ivme kazanmıştır. ABD’nin önceki açıklamalarına kıyasla daha yumuşak bir ton kullanması, müttefiklerle işbirliğine öncelik veren daha diplomatik bir çizgiye yöneldiğini işaret ediyor. Buna karşın Rusya’nın askeri kapasite inşası ve Çin’in ekonomik/teknolojik nüfuz stratejisi, bölgeyi çok kutuplu bir rekabet alanı hâline getirmeye devam ediyor.[4] Bu nedenle Trump’ın son açıklamaları geçici bir tansiyon düşüşü yaratsa da, Arktik’in önümüzdeki yıllarda daha sofistike, daha çok katmanlı ve daha öngörülmesi güç bir güç mücadelesine sahne olacağı anlaşılıyor. ABD’nin ittifaklarla uyumu artırma çabası, bu karmaşık rekabet zemininde bir avantaj sağlasa da, bölgedeki stratejik baskının orta vadede azalması şu an için pek mümkün görünmüyor.
*Resim: ABC News
[1] https://www.militarytimes.com/news/pentagon-congress/2026/01/06/why-trump-is-claiming-the-us-needs-greenland-for-arctic-security/
© 2009-2025 Avrasya İncelemeleri Merkezi (AVİM) Tüm Hakları Saklıdır
Henüz Yorum Yapılmamış.
-
YAPICI BİR YAKLAŞIM: KUTUPLAŞMIŞ BİR DÜNYADA AVİM
Teoman Ertuğrul TULUN-Mehmet Oğuzhan TULUN 01.06.2021 -
AVİM, TTK, RUS TARİH KURUMU VE RUSYA BİLİMLER AKADEMİSİ ŞARKİYAT ENSTİTÜSÜ İŞBİRLİĞİ İLE MOSKOVA’DA “I. DÜNYA SAVAŞI VE XX. YÜZYILIN BAŞINDA TÜRK-RUS İLİŞKİLERİ” BAŞLIKLI KONFERANS HAKKINDA DEĞERLENDİRME YAZISI
AVİM 13.04.2018 -
ÇİPRAS, WEBER’İN AVRUPA KOMİSYONU BAŞKANLIĞINA KARŞI
Hazel ÇAĞAN ELBİR 28.03.2019 -
ERMENİ MİLİTANLAR ADALET ÖNÜNDE
AVİM 05.10.2017 -
AB-ÇİN YATIRIM ANLAŞMASININ İNGİLTERE VE TÜRKİYE AÇISINDAN ÖNEMİ
Şevval Beste GÖKÇELİK 05.03.2021
-
25.01.2016
THE ARMENIAN QUESTION - BASIC KNOWLEDGE AND DOCUMENTATION -
12.06.2024
THE TRUTH WILL OUT -
27.03.2023
RADİKAL ERMENİ UNSURLARCA GERÇEKLEŞTİRİLEN MEZALİMLER VE VANDALİZM -
17.03.2023
PATRIOTISM PERVERTED -
23.02.2023
MEN ARE LIKE THAT -
03.02.2023
BAKÜ-TİFLİS-CEYHAN BORU HATTININ YAŞANAN TARİHİ -
16.12.2022
INTERNATIONAL SCHOLARS ON THE EVENTS OF 1915 -
07.12.2022
FAKE PHOTOS AND THE ARMENIAN PROPAGANDA -
07.12.2022
ERMENİ PROPAGANDASI VE SAHTE RESİMLER -
01.01.2022
A Letter From Japan - Strategically Mum: The Silence of the Armenians -
01.01.2022
Japonya'dan Bir Mektup - Stratejik Suskunluk: Ermenilerin Sessizliği -
03.06.2020
Anastas Mikoyan: Confessions of an Armenian Bolshevik -
08.04.2020
Sovyet Sonrası Ukrayna’da Devlet, Toplum ve Siyaset - Değişen Dinamikler, Dönüşen Kimlikler -
12.06.2018
Ermeni Sorunuyla İlgili İngiliz Belgeleri (1912-1923) - British Documents on Armenian Question (1912-1923) -
02.12.2016
Turkish-Russian Academics: A Historical Study on the Caucasus -
01.07.2016
Gürcistan'daki Müslüman Topluluklar: Azınlık Hakları, Kimlik, Siyaset -
10.03.2016
Armenian Diaspora: Diaspora, State and the Imagination of the Republic of Armenia -
24.01.2016
ERMENİ SORUNU - TEMEL BİLGİ VE BELGELER (2. BASKI)
-
AVİM Konferans Salonu 09.03.2026
“AB’NİN ORTA ASYA’YA ARTAN İLGİSİ” BAŞLIKLI KONFERANS

